Cava is een Spaanse mousserende wijn, vergelijkbaar met champagne maar uit Spanje. De naam “cava” betekent letterlijk kelder in het Spaans, en verwijst naar de ondergrondse kelders waar de wijn traditioneel op rijpt. Het woord zegt dus meteen iets over de manier waarop deze bubbels worden gemaakt: langzaam, in een koele omgeving, met de tweede gisting op fles.
Cava is geen beschermd landnaam, maar een beschermde productiewijze. De wijn wordt gemaakt volgens dezelfde traditionele methode als champagne, waarbij de bubbels ontstaan door een tweede gisting rechtstreeks in de fles. Dat maakt cava anders dan prosecco, waarbij de tweede gisting in een grote tank plaatsvindt.
Wat betekent cava precies als wijntype?
Als je vraagt wat cava betekent in de wijnwereld, is het antwoord tweeledig. Enerzijds is het een aanduiding van herkomst: de meeste cava komt uit de Spaanse regio Catalonië, en dan met name uit het gebied rond het plaatsje Sant Sadurní d’Anoia. Anderzijds is het een kwaliteitslabel: om de naam cava te mogen dragen, moet de wijn voldoen aan specifieke regels voor druivenrassen, productiewijze en rijpingstijd.
Cava wordt gemaakt van inheemse Spaanse druivenrassen zoals macabeu, xarel·lo en parellada. Soms wordt ook chardonnay of pinot noir gebruikt. Dat verschilt van champagne, die typisch wordt gemaakt van chardonnay, pinot noir en/of pinot meunier. Die keuze voor lokale druiven geeft cava een eigen karakter: vaak iets aardser en minder bloemig dan champagne.
De naam “cava” en zijn geschiedenis
Oorspronkelijk heette deze Spaanse mousserende wijn “champán” of “xampany”, een verwijzing naar de Franse regio Champagne. Onder druk van Europese regelgeving, die de naam champagne beschermde als exclusief Frans product, zochten de Spaanse producenten naar een eigen naam. In de jaren zeventig van de twintigste eeuw kozen ze voor “cava”: een woord dat al lang in gebruik was voor de kelders waar de wijn rijpte.
Die naamsverandering was meer dan een administratieve ingreep. Het gaf de Spaanse bubbels een eigen identiteit. De kelder staat symbool voor geduld en vakmanschap, en dat past bij de manier waarop cava gemaakt wordt. Een basisversie rijpt minimaal negen maanden op fles; een reserva minimaal vijftien maanden, en een gran reserva minimaal dertig maanden.
Cava, champagne en prosecco: drie verschillende begrippen
Nu je weet wat cava betekent, is het makkelijker om te zien hoe het zich verhoudt tot andere mousserende wijnen. Champagne komt uit de gelijknamige regio in Frankrijk en is wettelijk beschermd: alleen wijn uit dat gebied mag zo heten. Prosecco komt uit het noordoosten van Italië en wordt gemaakt met de tankgistingsmethode, wat een iets frissere en fruitigere stijl geeft.
Cava staat qua productiewijze het dichtst bij champagne, maar de druivenrassen en het klimaat in Spanje zorgen voor een eigen smaakprofiel. Cava is daardoor vaak toegankelijker geprijsd dan champagne, zonder dat het inlevert op de ambachtelijke manier van maken. Dat maakt het voor veel mensen een aantrekkelijk alternatief.
Wanneer gebruik je het woord cava?
In het dagelijks taalgebruik wordt cava soms ook als algemene term gebruikt voor mousserende wijn, maar dat is niet helemaal correct. Cava is een specifieke categorie met eigen regels en een eigen beschermde status binnen de Europese Unie. Gebruik je het woord, dan bedoel je technisch gezien altijd die Spaanse mousserende wijn op basis van de traditionele methode.
De betekenis van cava is dus eenvoudig samen te vatten: het is een Spaanse kelderwijn met bubbels, gemaakt met zorg en tijd, die zijn naam dankt aan de plek waar hij tot leven komt.
Leave a Reply