Champagne druiven: de 8 toegestane rassen en hun aandeel

Champagne mag van acht druivenrassen worden gemaakt. Drie daarvan vullen vrijwel de hele wijngaard: pinot noir (38%), chardonnay (32%) en meunier (30%), volgens de kerncijfers over 2025 van het Comité Champagne. De andere vijf zijn arbane, petit meslier, pinot blanc, pinot gris en chardonnay rose. Samen staan die op minder dan 1% van de 34.200 hectare. Tot 31 juli 2025 waren het er zeven.

Inhoud

1. Welke druiven mogen in champagne?
2. Hoeveel staat er van elk ras?
3. Alle rassen in één tabel
4. Waar staat welk ras?
5. Wat betekenen blanc de blancs en blanc de noirs?
6. Wat is Voltis en telt het mee?
7. Hoe zie je op het etiket welke druif erin zit?

Welke druiven mogen in champagne?

De regels van de herkomstbenaming staan in het productievoorschrift, in het Frans het cahier des charges. Daarin staat welke rassen je mag aanplanten. Lange tijd waren dat er zeven: pinot noir, meunier, chardonnay, arbane, petit meslier, pinot blanc en pinot gris. Veel artikelen noemen dat getal nog steeds.

Sinds 31 juli 2025 klopt het niet meer. Op die datum is chardonnay rose toegevoegd, een roze variant van chardonnay die begin twintigste eeuw in de Champagne is ontdekt. Het Comité Champagne, de brancheorganisatie van telers en huizen, meldde dat in een persbericht van 16 oktober 2025 en spreekt sindsdien van acht rassen.

Twee van de acht zijn blauw: pinot noir en meunier. Chardonnay, arbane, petit meslier en pinot blanc zijn wit. Pinot gris rekent het Comité bij de witte rassen.

Hoeveel staat er van elk ras?

Het Comité Champagne publiceert kerncijfers over de streek. Voor 2025 zijn dat 34.200 hectare wijngaard, verdeeld over 319 dorpen. Het aandeel per ras staat erbij. De hectares per ras staan er niet bij, die zijn hieronder nagerekend: 34.200 maal het aandeel.

Twee kanttekeningen. De drie hoofdrassen tellen in de kerncijfers afgerond op tot 100%, dus de hectares zijn een benadering. En de bronnen van het Comité verschillen onderling een punt: de rassenpagina noemt 31% chardonnay en 31% meunier, de kerncijfers over 2025 noemen 32% en 30%. Voor de kleine rassen noemt de rassenpagina 0,3% en het persbericht van oktober 2025 0,5%.

Alle rassen in één tabel

Waar staat welk ras?

De Champagne telt vier grote streken. Wil je eerst weten hoe het gebied in elkaar zit, lees dan waar champagne vandaan komt. Per streek overheerst een ander ras:

• Montagne de Reims: pinot noir is hier het meest aangeplante ras. Het houdt van koele kalkbodems.
• Côte des Blancs: het gebied van chardonnay, op krijt dat aan de oppervlakte komt.
• Vallée de la Marne: naar het westen toe wordt meunier het belangrijkste ras. Het verdraagt bodems met meer klei en een ruwer klimaat.
• Côte des Bar: pinot noir beslaat hier 83% van de wijngaard.

Wat betekenen blanc de blancs en blanc de noirs?

Blanc de blancs is champagne zonder blauwe druiven. In de praktijk is dat bijna altijd chardonnay, want de andere witte rassen staan samen op minder dan 1% van de aanplant. Volgens het Comité mogen arbane, petit meslier, pinot blanc en pinot gris er ook in.

Blanc de noirs is champagne van alleen blauwe druiven: pinot noir, meunier of allebei. De wijn blijft wit, omdat het sap van een blauwe druif wit is. Kleur komt pas vrij als het sap bij de schillen blijft weken. Bij het persen wordt dat contact daarom zo kort mogelijk gehouden. Laat een producent het sap juist wel weken, dan krijgt de wijn kleur. Dat is een van de manieren waarop rosé bubbels ontstaan.

De meeste champagne is een assemblage: een mengsel van basiswijnen van verschillende rassen, dorpen en vaak ook jaren. Hoe dat mengen past in het productieproces, lees je in een apart artikel.

Wat is Voltis en telt het mee?

Voltis is een witte kruising, ontwikkeld door het Franse onderzoeksinstituut INRAE samen met het Duitse Julius Kühn-Institut. Het ras is bestand tegen twee schimmelziekten: valse meeldauw en echte meeldauw. Bij de acht rassen hoort het niet. Het heeft een proefstatus, in het Frans variété d’intérêt à fin d’adaptation. Vrij vertaald: een ras dat interessant is om de wijnbouw aan te passen.

De feiten op een rij:

• Toelating: in 2022 opgenomen in het productievoorschrift. Volgens het vakblad van het Comité was Champagne daarmee de eerste Franse herkomstbenaming met zo’n resistent ras.
• Aanplant: maximaal 5% van de wijngaard van een bedrijf.
• Assemblage: maximaal 10% van een mengsel.
• Duur: vijf jaar, één keer te verlengen. De eerste stokken gingen in 2023 de grond in. Vitisphere noemt 2033 als jaar waarin het Franse instituut voor herkomstbenamingen (INAO) beslist of Voltis blijft.
• Stand in juni 2026: ongeveer 9 hectare bij bijna 92 bedrijven. De eerste wijnen zijn in 2025 gemaakt.

Nagerekend is 9 hectare op 34.200 hectare 0,03% van het gebied. Ook als elke fles het maximum van 10% bevat, bestaat de wijn voor 90% uit de acht vaste rassen. Wine Spectator verwacht de eerste champagnes met Voltis rond 2027 of 2028.

Hoe zie je op het etiket welke druif erin zit?

De druif is geen verplichte vermelding. Verplicht zijn onder meer het woord Champagne, het merk, het alcoholpercentage, de inhoud, de producent en de smaakaanduiding zoals brut. Wat die laatste zegt over suiker, lees je in wat brut betekent. Druivenrassen, blanc de blancs, blanc de noirs en een jaartal mag de producent erbij zetten. Zo lees je het af:

1. Staat er blanc de blancs? Dan zitten er alleen witte druiven in, vrijwel altijd chardonnay.
2. Staat er blanc de noirs? Dan is het pinot noir, meunier of een mengsel van die twee.
3. Staat er geen van beide? Dan gaat het meestal om een assemblage van de hoofdrassen. De verhouding staat soms op het rugetiket of op de website van de producent.
4. Staat er een ras bij naam? Bij arbane, petit meslier, pinot blanc of pinot gris heb je een zeldzame fles in handen: die rassen beslaan samen hooguit 0,5% van de wijngaard.