Rosé bubbels: zo krijgen champagne, cava en prosecco kleur

Rosé bubbels krijgen hun kleur van blauwe druiven, en elke soort heeft daar eigen regels voor. Bij rosé champagne mengt de maker 5 tot 20% rode wijn door de witte basiswijn, of hij laat het sap enige tijd bij de schillen staan. Prosecco rosé is sinds 2020 toegestaan en bevat verplicht 10 tot 15% pinot nero. Voor cava rosado moet minstens 25% van de druiven blauw zijn. Over de zoetheid zegt de kleur niets.

Inhoud

1. Hoe wordt mousserende wijn roze?
2. Wat zijn de regels voor rosé champagne, cava en prosecco?
3. Mag je rode en witte wijn mengen voor rosé?
4. Sinds wanneer bestaat prosecco rosé?
5. Hoe wordt cava rosado gemaakt?
6. Rosé champagne: mengen of maceratie
7. Is rosé met bubbels zoeter dan witte?
8. Welke andere roze bubbels zijn er?
9. Wat lees je af aan het etiket?

Hoe wordt mousserende wijn roze?

De kleurstoffen van een druif zitten in de schil. Wie blauwe druiven voorzichtig perst, houdt licht sap over. De regels voor het persen in de Champagne zijn er volgens de Union des Maisons de Champagne zelfs op gericht dat de schillen van pinot noir en meunier het sap niet kleuren. Voor rosé wil de maker die kleur juist wel. Dat kan op twee manieren.

• Schilcontact (maceratie). Het sap blijft enige tijd bij de schillen van blauwe druiven staan en neemt kleur op. Het Comité Champagne noemt 36 uur voor een gemacereerde rosé en 8 tot 12 uur voor de kortere variant die saignée heet.
• Mengen (assemblage). De maker voegt een deel rode wijn toe aan de witte basiswijn, vóór de tweede gisting die de bubbels geeft.

Daarna krijgt de wijn zijn bubbels. Bij champagne en cava gebeurt dat met een tweede gisting op de fles. Bij prosecco rosé gebeurt het in een drukvat. In het Engels heet het resultaat sparkling rosé. Roze bubbels en rosé met bubbels betekenen hetzelfde.

Wat zijn de regels voor rosé champagne, cava en prosecco?

De drie bekendste soorten hebben elk een productievoorschrift waarin staat hoe de roze variant gemaakt moet worden. De tabel zet de regels naast elkaar.

Het verschil in rijping is groot: 15 maanden, 9 maanden en 60 dagen. De herkomstnaam op het etiket vertelt je dus al veel over hoe de wijn gemaakt is.

Mag je rode en witte wijn mengen voor rosé?

Voor mousserende wijn mag het, binnen de regels van het herkomstgebied. Je leest vaak dat rosé nooit een mengsel van rood en wit is. De wijnorganisatie van de Provence schrijft het letterlijk zo over rosé. Voor bubbels ligt het anders, en dat staat in de Europese regels zelf.

Artikel 8 van de gedelegeerde verordening (EU) 2019/934 bepaalt dat het mengen van een witte wijn en een rode wijn zonder beschermde herkomst geen roséwijn mag opleveren. Hetzelfde artikel maakt een uitzondering voor wijn die bestemd is voor de cuvée van mousserende wijn en voor parelwijn. Over wijn met een beschermde herkomst, zoals champagne, cava en prosecco, zegt het artikel niets. Daarvoor gelden de regels van het eigen productievoorschrift.

Wat de drie voorschriften doen:

• Champagne staat het mengen toe. Volgens het Comité Champagne gaat er 5 tot 20% rode wijn uit de eigen streek bij. Volgens de Franse Wikipedia is de Champagne het enige Franse herkomstgebied waar mengen van rood en wit voor rosé mag.
• Prosecco DOC schrijft het voor. Prosecco rosé moet 10 tot 15% pinot nero bevatten die als rode wijn is bereid (vinificato in rosso). De rest is de witte druif glera.
• Cava regelt alleen het aandeel blauwe druiven in de basiswijn: minstens 25%.

De uitspraak dat alleen de Champagne mag mengen, gaat dus hooguit over Frankrijk. Voor Europese bubbels als geheel klopt ze niet: prosecco rosé is volgens zijn eigen voorschrift een combinatie van de witte druif glera en rood bereide pinot nero.

Sinds wanneer bestaat prosecco rosé?

Sinds 2020. Het nationale wijncomité van het Italiaanse ministerie van Landbouw keurde de wijziging van het productievoorschrift op 21 mei 2020 goed, meldde het Consorzio Prosecco DOC. Tot die tijd kende het voorschrift geen roze prosecco.

De regels uit het voorschrift:

• Druiven: 85 tot 90% glera en 10 tot 15% pinot nero.
• Gisting: in een drukvat, minstens 60 dagen.
• Oogstjaar: het woord millesimato met het oogstjaar is verplicht op het etiket. Volgens het consortium komt minstens 85% van de druiven uit dat jaar.
• Zoetheid: brut nature, extra brut, brut of extra dry.
• Alcohol: minstens 11% totaal alcoholgehalte.
• Verkoop: vanaf 1 januari van het jaar na de oogst.

Het voorschrift omschrijft de kleur als zachtroze, meer of minder intens. Het consortium schatte in 2020 dat de productie kon oplopen tot 30 miljoen flessen per jaar. Waar het gebied ligt en wat DOC en DOCG betekenen, lees je in waar prosecco vandaan komt.

Hoe wordt cava rosado gemaakt?

Cava rosado is cava met minstens 25% blauwe druiven in de basiswijn. Het productievoorschrift van de D.O. Cava staat vier blauwe rassen toe: garnacha tinta, monastrell, pinot noir en trepat. Net als witte cava krijgt rosado zijn bubbels met een tweede gisting op de fles en blijft de wijn minstens negen maanden op de gist in diezelfde fles.

Rosado is het Spaanse woord voor rosé. Op het etiket staat daarnaast een aanduiding voor de zoetheid. Welke dat zijn, staat in cava brut, brut nature, semi seco en rosado.

Rosé champagne: mengen of maceratie

Rosé champagne krijgt zijn kleur door te mengen met rode wijn die ook uit de Champagne komt, of door maceratie. Van de 152,0 miljoen flessen champagne die in 2025 de grens over gingen, was 8,5% rosé. Dat zijn 0,085 × 152,0 = 12,9 miljoen flessen. De twee methodes, voorbeelden van flessen en de keuze tussen de stijlen staan in rosé champagne: hoe wordt hij roze en welke kies je.

Is rosé met bubbels zoeter dan witte?

Nee. De kleur komt van de schil. De zoetheid hangt af van het suikergehalte, en daarvoor geldt in de hele EU dezelfde schaal, van brut nature (minder dan 3 gram suiker per liter) tot doux (meer dan 50 gram). De aanduiding staat op het etiket, bij wit en bij roze.

Prosecco rosé mag niet zoeter zijn dan extra dry. Die klasse loopt van 12 tot 17 gram suiker per liter. Per glas van 12,5 cl is dat hooguit 17 × 0,125 = 2,1 gram. De volledige schaal staat in wat brut, extra dry en demi-sec betekenen.

Welke andere roze bubbels zijn er?

• Trentodoc rosé. Trentodoc, mousserende wijn uit het Italiaanse Trentino met een tweede gisting op de fles, bestaat in wit en in rosé. Een huis dat Trentodoc maakt, komt aan bod in Ferrari Trento: geen champagne en geen prosecco.
• Spumante zonder herkomstnaam. Een roze Italiaanse mousserende wijn hoeft geen prosecco te zijn. Martini Rosé Extra Dry is daar een voorbeeld van. Meer daarover in Martini Prosecco en Martini Asti.
• Alcoholvrij. Roze bubbels zonder alcohol bestaan ook. Champagne mogen ze niet heten. Wat er te koop is, staat in alcoholvrije rosé.

Wat lees je af aan het etiket?

1. De herkomstnaam. Champagne, cava of prosecco zegt hoe de wijn gemaakt is en hoe lang hij minimaal gerijpt is: 15 maanden, 9 maanden of 60 dagen.
2. De zoetheid. Brut is droog. Extra dry is zoeter dan brut, ondanks de naam.
3. Het jaartal. Op prosecco rosé staat altijd een oogstjaar. Bij champagne is een jaartal een aparte, langer gerijpte soort: minstens 3 jaar in de kelder.