Champagne koelkast kiezen? Eén zone op 10 °C volstaat

Een wijnklimaatkast of wijnkoelkast voor champagne stel je in op 10 tot 12 °C. Het Comité Champagne adviseert bewaren op 10 tot 15 °C en serveren op 8 tot 10 °C. Die marges raken elkaar bij 10 °C, dus één zone op die temperatuur valt in allebei. Twee zones heb je pas nodig als er ook wijn in ligt die je op een andere temperatuur schenkt. Drink je de fles binnen een paar weken, dan volstaat de gewone koelkast.

Inhoud

1. Kan champagne in de gewone koelkast?
2. Welke temperatuur stel je in: bewaren of serveren?
3. Eén zone of twee zones?
4. Trillingen, licht en vocht: wat moet de kast kunnen?
5. Hoeveel champagneflessen passen erin?
6. Waar zet je de kast neer?
7. Wanneer is een klimaatkast de moeite waard?

Kan champagne in de gewone koelkast?

Ja, om te koelen en voor korte tijd. Het Comité Champagne zegt dat je een fles een paar uur voor het serveren onder in de koelkast kunt leggen. Om champagne lang te bewaren vindt het Comité de koelkast niet de beste plek. De reden is de temperatuur. Het Voedingscentrum adviseert een koelkast op 4 °C, en bewaren doe je op 10 tot 15 °C.

De Union des Maisons de Champagne (UMC), de vereniging van champagnehuizen, geeft een grens. Een fles kan enkele weken tot een à twee maanden in de koelkast blijven, zolang de deur niet de hele dag open en dicht gaat. Daarna kunnen geuren uit de koelkast door de kurk heen de wijn aantasten. Hoe lang het koelen zelf duurt, staat in hoe koud champagne moet zijn.

Welke temperatuur stel je in: bewaren of serveren?

De marges van het Comité raken elkaar op één punt: 10 °C. Dat is de ondergrens voor bewaren en de bovengrens voor serveren. Bollinger schenkt zijn champagne zonder jaartal op 10 °C en legt flessen 24 uur van tevoren in een klimaatkast op 11 °C.

Wat daaruit volgt: zet een kast waar alleen champagne in ligt op 10 of 11 °C. Dan schenk je rechtstreeks uit de kast. Wil je de fles kouder, reken dan op ongeveer 20 minuten in ijswater van 11 naar 9 °C. Dat is een eigen omrekening van de 40 minuten die de UMC noemt voor 11 naar 7 °C.

Belangrijker dan de precieze graad is dat de temperatuur gelijk blijft. Het Comité vraagt om een constante temperatuur. Bollinger en Moët & Chandon waarschuwen allebei voor snelle wisselingen.

Eén zone of twee zones?

EuroCave maakt het onderscheid dat je in de winkel terugziet. Een bewaarkast heeft één temperatuur, die EuroCave op 12 °C zet. Een serveerkast heeft twee of drie zones, of een temperatuur die van boven naar beneden verloopt, zodat champagne, wit, rosé en rood elk op hun eigen schenktemperatuur liggen. Volgens de Europese regels werkt een vak voor wijnopslag tussen 5 en 20 °C.

Er bestaan ook kasten die alleen voor champagne zijn gemaakt. De Highlight Champagne van EuroCave heeft één temperatuur, instelbaar van 5 tot 12 °C, en plaats voor 8 flessen van 75 cl of 5 magnums.

Trillingen, licht en vocht: wat moet de kast kunnen?

De Europese regels voor koelapparaten omschrijven een apparaat voor wijnopslag als een kast met nauwkeurige temperatuurregeling en maatregelen tegen trillingen. In de test mag de temperatuur per meetpunt gemiddeld hooguit een halve graad afwijken, naar boven of naar beneden. De luchtvochtigheid ligt tussen 50 en 80%. Dat sluit aan op wat de champagnestreek zelf vraagt.

• Trillingen: het Comité Champagne wil flessen beschermd zien tegen trillingen. Bollinger vraagt een stabiele omgeving.
• Licht: champagne is volgens Moët & Chandon bijzonder gevoelig voor licht. Bollinger raadt aan uv-licht te vermijden en noemt amberkleurige led van 590 nanometer als minder schadelijk. EuroCave gebruikt glazen deuren die uv-licht weren. Kies dus een dichte deur of uv-werend glas en laat de verlichting uit.
• Vocht: het Comité en Bollinger noemen 60 tot 80%. Zo droogt de kurk niet uit, schrijft Bollinger.
• Geur: het Comité wil een ruimte zonder geuren. EuroCave zet er een koolfilter in dat je ongeveer één keer per jaar vervangt.

In de winkel herken je zo’n kast aan het energielabel. Bij een apparaat voor wijnopslag staat daar het aantal standaardflessen op dat erin past. In de handleiding moet staan dat het apparaat alleen voor het bewaren van wijn is bedoeld. Eten hoort er dus niet in.

Hoeveel champagneflessen passen erin?

Minder dan er op het label staat. Het label telt standaardflessen. EuroCave legt uit dat de inhoud van een wijnkast doorgaans wordt berekend met bordeauxflessen van 75 cl, en dat er van bredere flessen, champagneflessen en magnums minder in gaan.

Groothandel Brouwland geeft de maten van beide flessen. Een bordeauxfles van 75 cl is 74,5 mm breed, een champagnefles van 75 cl 86 mm. Allebei zijn ze 300 mm hoog. Hoeveel dat scheelt, reken je uit met de breedte van de legplank. Het voorbeeld gaat uit van een plank met 50 cm binnenmaat. Dat is een aanname: meet je eigen kast.

1. Bordeauxflessen naast elkaar: 500 ÷ 74,5 = 6,7, dus 6 flessen.
2. Champagneflessen naast elkaar: 500 ÷ 86 = 5,8, dus 5 flessen.
3. Per laag: 5 in plaats van 6.
4. Hele kast: staat er 30 flessen op het label, dan kom je in dit voorbeeld op 30 × 5 ÷ 6 = 25 champagneflessen.

Kijk ook naar de ruimte tussen twee legplanken: die moet meer zijn dan 86 mm. Voor magnums geeft de champagnekast van EuroCave een houvast: 8 gewone flessen of 5 magnums. Een magnum neemt daar 8 ÷ 5 = 1,6 plek in. Meer over dat formaat staat in magnum champagne.

Waar zet je de kast neer?

Binnen, in een ruimte die niet te koud wordt. Elk koelapparaat heeft een klimaatklasse die zegt voor welke omgevingstemperatuur het is gemaakt.

Geen van de vier klassen gaat onder de 10 °C. Een onverwarmde garage of schuur kan daar in de winter onder komen. Kijk verder op het energielabel naar twee getallen:

• Geluid: in decibel, met een geluidsklasse erbij. De champagnekast van EuroCave staat op 37 dB. Vergelijk dat getal als de kast in de woonkamer komt.
• Stroom: het verbruik in kWh per jaar, met een energieklasse van A tot G.

Wanneer is een klimaatkast de moeite waard?

Twee vragen beslissen dat: hoe lang liggen je flessen, en heb je een koele plek? Tot een à twee maanden redt de koelkast het. Heb je een kelder van 10 tot 15 °C, dan heb je al wat het Comité Champagne aanraadt. Zonder kelder en met flessen die langer blijven liggen, doet een klimaatkast wat je huis niet kan.

Hoe lang een fles goed blijft, lees je in hoe lang champagne houdbaar is. Flessen met een jaartal rijpen volgens Bollinger nog jaren door. Wat dat voor wijn is, staat in vintage champagne. Liggend of staand, en waar in huis als je geen kast neemt: dat staat in champagne bewaren. En voor de fles die op tafel koud moet blijven, is er de champagnekoeler.