Naar de inhoud
Onafhankelijk · elk cijfer met bron · voor Nederland en Vlaanderen
ChampagneblogDe Nederlandstalige champagnegids

Champagne

Hoe lang kun je champagne bewaren? 2 tot 5 jaar ongeopend

Champagneflessen liggend in een houten kist, een fles wordt afgenomen

Een ongeopende fles champagne zonder jaartal kun je ongeveer 2 tot 5 jaar bewaren. Dat zijn opgaven van twee huizen: Moët & Chandon noemt voor een fles van 75 cl tot 24 maanden na aankoop, Taittinger ongeveer 3 tot 5 jaar. Met jaartal noemen ze 5 tot 10 jaar of langer. Een officiële termijn bestaat niet, en een houdbaarheidsdatum is voor wijn niet verplicht. Een fles die te lang ligt, verliest bubbels, wordt donkerder en krijgt een uitgesprokener smaak.

In het kort

  • Zonder jaartal, 75 cl: tot 24 maanden na aankoop volgens Moët & Chandon, ongeveer 3 tot 5 jaar volgens Taittinger.
  • Met jaartal: 7 tot 10 jaar na aankoop of later (Moët), 5 tot 10 jaar of langer (Taittinger).
  • Bij verkoop is champagne al gerijpt: wettelijk minstens 15 maanden, in de praktijk 2 tot 3 jaar.
  • Geen houdbaarheidsdatum: bijlage X van EU-verordening 1169/2011 zondert wijn en mousserende wijn uit.
  • Te oud herken je aan minder bubbels, een donkerdere kleur en een uitgesprokener smaak.
Inhoud
  1. Hoe lang kun je een dichte fles champagne bewaren?
  2. Hoe reken je het uit voor je eigen fles?
  3. Hoe oud is champagne al als je hem koopt?
  4. Staat er een houdbaarheidsdatum op champagne?
  5. Wordt champagne slecht?
  6. Hoe zie je of een oude fles nog goed is?
  7. Wat gebeurt er met champagne die oud wordt?
  8. Geldt dit ook voor cava, prosecco en een open fles?

Hoe lang kun je een dichte fles champagne bewaren?

Er bestaat geen officiële termijn. Het Comité Champagne zegt alleen dat champagne al gerijpt op de markt komt, en dat je hem daarna naar smaak kunt laten liggen. De getallen komen van de huizen zelf. Twee huizen geven ze op hun eigen site.

Fles Moët & Chandon Taittinger
Zonder jaartal, kleiner dan 75 cl 12 tot 18 maanden na aankoop Noemt geen aparte termijn
Zonder jaartal, 75 cl Tot 24 maanden na aankoop Ongeveer 3 tot 5 jaar
Zonder jaartal, vanaf 150 cl Tot 36 maanden na aankoop Noemt geen aparte termijn
Met jaartal 7 tot 10 jaar na aankoop, of later 5 tot 10 jaar of langer
Topcuvée om te bewaren Noemt geen aparte termijn Meerdere decennia, zoals Comtes de Champagne

Bij de gewone fles lopen de twee huizen uiteen: 2 jaar tegenover 3 tot 5 jaar. Ze beantwoorden een andere vraag. Moët geeft de termijn waarin de wijn smaakt zoals de wijnmakers hem bedoelden, en schrijft erbij dat langer bewaren geen voordeel heeft. Taittinger schrijft hoe lang een fles bewaard kan worden. De Union des Maisons de Champagne, de vereniging van de huizen, noemt geen getal: een champagne bereikt zijn top binnen een paar jaar na het degorgeren en gaat daarna langzaam achteruit. Degorgeren is de stap waarbij de maker de gist uit de fles haalt en de definitieve kurk erop zet. Hoe beter de champagne, hoe langer je hem volgens de Union thuis kunt bewaren.

Wat je ermee doet: houd voor een gewone fles 2 jaar aan als voorzichtige termijn en 5 jaar als uiterste. Het blijven opgaven van twee huizen, en ze gelden alleen als de fles goed bewaard is. Waar en hoe, staat in champagne bewaren.

Hoe reken je het uit voor je eigen fles?

Je telt vanaf de maand van aankoop. Drie voorbeelden.

  1. Een fles van 75 cl zonder jaartal, gekocht in december 2024. Volgens Moët: december 2024 + 24 maanden = december 2026. Volgens Taittinger: + 3 jaar = december 2027, + 5 jaar = december 2029. Open je hem met oud en nieuw 2026, dan zit je bij beide huizen goed.
  2. Een magnum zonder jaartal, gekocht in december 2024. Volgens Moët: december 2024 + 36 maanden = december 2027. Dat is een jaar langer dan de gewone fles.
  3. Een fles met jaartal 2015, gekocht in 2023. Volgens Moët: 2023 + 7 jaar = 2030, 2023 + 10 jaar = 2033, of later. Het jaartal op het etiket is het oogstjaar. De termijn van Moët telt vanaf de aankoop.

Twee aannames zitten in deze sommen. De eerste: de fles heeft al die tijd koel en donker gelegen. De tweede: je hebt hem kort na levering in de winkel gekocht. Heeft de fles een jaar in een lichte etalage gestaan, dan weet je dat niet en telt dat jaar wel mee. Heb je de fles gekregen en weet je de aankoopdatum niet, tel dan vanaf het moment dat je hem kreeg en houd de korte termijn aan.

Waarom een magnum er een jaar bij krijgt, lees je in magnum champagne. Wat het jaartal precies zegt, staat in vintage champagne.

Hoe oud is champagne al als je hem koopt?

Ouder dan je denkt. Champagne zonder jaartal moet minstens 15 maanden in de kelder van de maker rijpen, champagne met jaartal minstens 3 jaar. In de praktijk is het volgens het Comité Champagne bijna altijd langer: 2 tot 3 jaar zonder jaartal en 4 tot 10 jaar met jaartal.

Tel dat op bij de termijn voor thuis. Een gewone fles ligt 2 tot 3 jaar bij de maker en daarna tot 24 maanden bij jou. Samen is dat 4 tot 5 jaar na het bottelen. De rijping in de kelder is een van de stappen in hoe champagne wordt gemaakt.

Staat er een houdbaarheidsdatum op champagne?

Nee. Europese regels verplichten een datum van minimale houdbaarheid op de meeste levensmiddelen, maar bijlage X van verordening 1169/2011 maakt een uitzondering voor wijn, mousserende wijn en dranken met 10% alcohol of meer. De NVWA noemt wijn in dezelfde lijst. Het Voedingscentrum zegt het zo: wijn en alcoholische drank hoeft geen THT-datum te bevatten. Champagne kan dus niet “over datum” zijn, want er is geen datum.

Wat er wel op de fles staat:

  • Een partijcode. Die is volgens het Comité Champagne verplicht en staat soms op de fles zelf gestempeld. Het is een code van de maker. Een houdbaarheidsdatum is het niet.
  • Soms de datum van het degorgeren. Die is niet verplicht. Staat hij erop, dan heb je het beste beginpunt voor je som: de Union des Maisons de Champagne telt vanaf dat moment.
  • Het jaartal, als het een champagne met jaartal is. Dat is het oogstjaar.

Wat staat er op je fles? De etiketlezer laat op een voorbeeldetiket zien wat de codes en termen betekenen, van NM en RM tot brut en millésime.

Open de etiketlezer

Wordt champagne slecht?

Een dichte fles is volgens het Voedingscentrum vrijwel onbeperkt houdbaar. Wat achteruitgaat, is de kwaliteit. Moët & Chandon noemt drie veranderingen als je een fles langer bewaart dan aangeraden: de smaak wordt uitgesprokener, de kleur donkerder en de bubbels minder. Het Voedingscentrum geeft als teken dat de drank niet meer goed is: hij smaakt minder sterk, of bitter of zuur. Het advies van het Voedingscentrum bij twijfel is kijken, ruiken en proeven.

Hoe zie je of een oude fles nog goed is?

Aan de buitenkant zie je het niet. Je merkt het bij het openen en inschenken.

Wat je merkt Wat het zegt Bron
Weinig druk achter de kurk, weinig belletjes in het glas De fles heeft koolzuur verloren. Dat gebeurt bij elke fles die oud wordt Moët & Chandon, Gérard Liger-Belair
De wijn is donkerder dan je verwacht Hoort bij een fles die langer heeft gelegen dan aangeraden Moët & Chandon
De smaak is uitgesprokener dan je van deze champagne kent Hoort bij rijping. Of je het lekker vindt, is smaak Moët & Chandon, Comité Champagne
De wijn smaakt minder sterk, bitter of zuur De drank is niet meer goed Voedingscentrum
De kurk is ingesnoerd of onderaan smal als een pen De kurk zit er al jaren in. Het zegt niets over de wijn Comité Champagne

Over die kurk: een champagnekurk is bij het sluiten een rechte cilinder. Na een paar jaar in de hals krijgt hij een ingesnoerde taille, en in een liggende fles wordt de onderkant op den duur smal als een pen. Het Comité Champagne zegt erbij dat die vervorming de kwaliteit van de wijn niet schaadt. Meer hierover staat in de champagnekurk en het muselet.

Wat gebeurt er met champagne die oud wordt?

Er gebeuren twee dingen tegelijk. Het Comité Champagne beschrijft ze voor de rijping in de kelder: er komt een minieme hoeveelheid zuurstof de fles in, en er ontsnapt een klein beetje koolzuur. De zuurstof laat de wijn langzaam oxideren. Dat geeft de aroma’s van rijpe champagne, die het Comité tertiaire aroma’s noemt. Moët noemt als gevolg van te lang bewaren de donkerdere kleur en de uitgesprokener smaak uit de tabel.

Het koolzuur dat ontsnapt, komt niet terug. Natuurkundige Gérard Liger-Belair zegt in een interview met Perswijn dat oude champagne minder koolzuur bevat en daardoor kleinere belletjes heeft. Fijne belletjes in een oude fles zijn dus een teken van leeftijd.

Of oude champagne nog drinkbaar is, hangt af van de fles en van je smaak. Het Comité Champagne schrijft dat je champagne kunt laten liggen tot hij de aroma’s van een rijpere wijn krijgt, afhankelijk van smaak en van wat het oogstjaar aankan. Taittinger noemt voor zijn topcuvée meerdere decennia. Voor een gewone fles zonder jaartal die tien jaar in een kast heeft gelegen, geldt het advies van het Voedingscentrum: kijken, ruiken, proeven.

Geldt dit ook voor cava, prosecco en een open fles?

Nee, daar gelden andere termijnen. Die van cava en prosecco staan in hoe lang cava houdbaar is en hoe lang prosecco goed blijft. Is de fles eenmaal open, dan tel je in dagen. Het Comité Champagne noemt 1 tot 2 dagen met een luchtdichte stopper. Dat staat uitgewerkt in geopende champagne bewaren.