Een jeroboam champagne is 3 liter: 24 glazen in één fles

Een jeroboam champagne bevat 3 liter. Dat zijn vier gewone flessen, goed voor 24 glazen van 12,5 cl. De fles is genoemd naar Jerobeam, de naam van twee koningen van Israël. Let op bij andere wijn: bij stille wijn, zoals bordeaux, heet de fles van 3 liter een dubbele magnum en is een jeroboam groter. Koelen kost meer tijd dan bij een gewone fles en vraagt een bak waar de fles in past.

Inhoud

1. Hoeveel glazen haal je uit een jeroboam?
2. Waar komt de naam jeroboam vandaan?
3. Is een jeroboam in Bordeaux ook 3 liter?
4. Is de champagne in een jeroboam ook in die fles gemaakt?
5. Hoe koel je een jeroboam?
6. Hoe open en schenk je een jeroboam?
7. Een jeroboam of vier flessen?

Hoeveel glazen haal je uit een jeroboam?

De som is de inhoud gedeeld door je schenkmaat. Een jeroboam bevat 300 cl.

Het Comité Champagne rekent met 12,5 cl per glas. Eén jeroboam is dan één ronde voor 24 gasten, of twee glazen voor 12 gasten. Die som gaat ervan uit dat er niets naast het glas belandt. Hoe je voor een hele avond rekent, staat in hoeveel glazen je uit een fles haalt.

Waar komt de naam jeroboam vandaan?

Volgens het Comité Champagne is de jeroboam genoemd naar twee koningen van Israël, van wie de eerste als stichter van het rijk gold. In de Bijbel heet hij Jerobeam. In 1 Koningen 11:28 staat over hem: “En de man Jerobeam was een dapper held.”

De woordenboeken geven de rest. Merriam-Webster omschrijft jeroboam als een extra grote wijnfles van ongeveer drie liter, genoemd naar Jerobeam I, koning van het noordelijke rijk Israël, en dateert het woord in het Engels op 1889. Het Franse woordenboek Larousse geeft als herkomst van jéroboam het Engels. Het Comité Champagne schrijft dat de champagnehuizen in de negentiende eeuw zijn begonnen met bijbelse namen voor hun grote flessen. Waarom juist deze koning een fles kreeg, zegt geen van deze bronnen. De herkomst van de andere namen staat in het overzicht van alle champagnefles maten.

Is een jeroboam in Bordeaux ook 3 liter?

Nee. Dezelfde naam staat buiten de Champagne voor een andere fles, en dezelfde fles heeft buiten de Champagne een andere naam.

Voor champagne komt de maat van het Comité Champagne. Voor cava staat hij in het productievoorschrift, dat de fles van 300 cl doble magnum noemt. Voor stille wijn noemt de wijnsite Wine Folly de fles van 3 liter een dubbele magnum en geeft hij de jeroboam 4,5 liter, zonder een streek te noemen. De Franse Wikipedia noemt voor Bordeaux 5 liter. Beide komen hoger uit dan 3 liter. Koop je een jeroboam bordeaux, lees dan de inhoud op het etiket.

Een magnum van 3 liter bestaat niet. Een magnum is 1,5 liter. Wie een magnum van 3 liter zoekt, bedoelt een dubbele magnum of een jeroboam.

Is de champagne in een jeroboam ook in die fles gemaakt?

Niet per se. Volgens de Union des Maisons de Champagne (UMC), de vereniging van de champagnehuizen, moet champagne worden verkocht in de fles waarin de tweede gisting plaatsvond. De UMC noemt twee uitzonderingen: de kwartflesjes en de heel grote flessen, vanaf de jeroboam. Volgens die opgave mag een jeroboam gevuld zijn met champagne die in een andere fles is vergist. Champagnehuis Drappier zegt het enige huis te zijn dat elke fles, van de halve fles tot de fles van 30 liter, in de fles zelf laat vergisten. Wil je het van een bepaalde fles weten, vraag het dan aan de verkoper of de maker.

Voor het bewaren maakt de grote fles verschil. Onderzoekers van de Universiteit van Reims publiceerden in 2023 een studie naar het koolzuur dat champagne tijdens de rijping verliest. De hals van een jeroboam is 36 mm wijd, tegen 29 mm bij een gewone fles en een magnum, met vier keer zoveel wijn erachter. Hun model komt voor champagne die bij de maker op de gist blijft liggen op ongeveer 132 jaar voor de bubbels op zijn, tegen 40 jaar voor de fles van 75 cl. De jeroboam is in die studie berekend; gemeten zijn flessen en magnums.

Hoe koel je een jeroboam?

Je serveert een jeroboam op dezelfde 8 tot 10 °C als elke champagne. Het Comité Champagne en de UMC geven geen koeltijd voor 3 liter. Hun tijden gelden voor een gewone fles. Het Comité Champagne noemt 20 tot 30 minuten in een emmer met water en ijs. De UMC rekent preciezer, voor een kamer van 20 °C: 40 minuten voor een fles uit een kelder van 11 °C, ruim twee uur voor een fles op kamertemperatuur. De UMC schrijft erbij dat sommige bijzondere flessen merkbaar meer tijd nodig hebben.

Een ondergrens kun je uitrekenen. De aanname: een jeroboam heeft dezelfde vorm als een gewone fles en is alleen groter.

1. Volume: 4 keer zo groot.
2. Oppervlak: 4 tot de macht twee derde, dat is 2,52 keer zo groot.
3. Oppervlak per liter wijn: 2,52 ÷ 4 = 0,63. Per liter is er ruim een derde minder glas om kou door te laten.
4. Tijd: minstens 4 ÷ 2,52 = 1,59 keer zo lang.

Daarmee wordt 40 minuten ruim een uur (40 × 1,59 = 64 minuten) en wordt ruim twee uur ruim drie uur (120 × 1,59 = 191 minuten). Dit is meetkunde en geen gemeten tijd. Reken er dus niet op dat het sneller gaat.

Zo pak je het aan:

1. Neem een bak waar de fles rechtop in past. Een gewone ijsemmer is daar meestal te klein voor. Een grote teil of een koelbox werkt.
2. Vul met koud water en ijs. De UMC rekent met koud water en ijsblokjes, vult de emmer tot 7 cm onder de rand en vervangt het ijs als het gesmolten is.
3. Begin op tijd. Stond de fles in een kamer van 20 °C, zet hem dan ruim drie uur voor het schenken in het ijswater.
4. Controleer. Voel aan de fles en meet zo nodig het eerste glas.

Welke temperatuur je zoekt en hoe je meet, staat in champagne op de juiste temperatuur. Welke bak of koeler geschikt is, lees je in een champagnekoeler kiezen.

Hoe open en schenk je een jeroboam?

Openen gaat in dezelfde stappen als bij een gewone fles. Het Comité Champagne beschrijft ze zo: maak het muselet los terwijl je de kurk vasthoudt, kantel de fles 30 tot 45 graden van iedereen af en draai de fles terwijl je de kurk stilhoudt. In de fles staat 5 tot 6 bar druk. Bij een jeroboam doe je dit met twee mensen: één houdt de fles, de ander de kurk. Alleen de wijn weegt al ongeveer 3 kilo. De stappen staan uitgebreid in champagne openen zonder knal.

Voor het schenken beschrijft de UMC een greep voor heel grote flessen: de onderkant in de plooi van je arm, de andere hand aan de hals. Drappier heeft voor grote formaten een schenkstandaard laten ontwerpen, de VCanter. Schenk in twee keer en vul het glas hooguit tot twee derde. Bij 24 glazen is de volgorde van de UMC handig: geef alle glazen eerst een bodem en vul ze in een tweede en derde ronde aan. Het schuim van de eerste ronde is dan gezakt.

Een jeroboam of vier flessen?

De inhoud is gelijk: 3 liter en 24 glazen. Het verschil zit in het werk.

Het Comité Champagne schrijft dat een geopende fles met een luchtdichte stop één tot twee dagen goed blijft. Kies een jeroboam dus bij een gezelschap dat groot genoeg is voor 24 glazen. Voor een kleiner gezelschap zijn een of twee magnums of losse flessen makkelijker.

De jeroboam is ook de fles van het podium. Volgens een bericht van juni 2026 signeren de winnaars daar de jeroboams van Moët & Chandon, de officiële champagne van de Formule 1. Welke flessen daar eerder stonden, lees je in Ferrari Trento, de bubbels van de Formule 1.