Limoncello spritz: het recept in ml en 14,2% alcohol

Een limoncello spritz maak je met 3 delen prosecco, 2 delen limoncello en 1 deel bruiswater: 90, 60 en 30 ml in een groot wijnglas vol ijs, met een schijfje citroen. Dat is de verhouding van limoncellomaker Pallini. Met limoncello van 26% heeft je glas 14,2% alcohol. Dat is 20 gram alcohol, gelijk aan twee standaardglazen en ruim de helft meer dan in een Aperol Spritz.

Inhoud

1. Het recept voor één glas
2. 3-2-1 of 3-1-1: welke verhouding neem je?
3. Hoeveel alcohol zit er in een limoncello spritz?
4. Wat is limoncello?
5. Welke prosecco en welk bruiswater gebruik je?
6. Welk glas, hoeveel ijs en welke garnering?
7. Limoncello tonic en andere cocktails met limoncello
8. Hoeveel flessen heb je nodig?
9. Kan het ook zonder alcohol?
10. Limoncello spritz of Aperol Spritz?

Het recept voor één glas

Voor één glas van 180 ml, het ijs niet meegeteld. Pallini geeft de verhouding in delen. Met 30 ml per deel kom je op dezelfde maat als bij een Aperol Spritz.

• 90 ml prosecco, koud
• 60 ml limoncello, koud
• 30 ml bruiswater
• ijsblokjes, genoeg om het glas te vullen
• 1 schijfje citroen

1. Vul een groot wijnglas met ijs.
2. Schenk 90 ml prosecco in.
3. Schenk 60 ml limoncello erbij.
4. Vul aan met 30 ml bruiswater.
5. Roer één keer zacht om en leg het schijfje citroen in het glas.

Pallini doet alle ingrediënten in een groot wijnglas vol ijs en garneert met een schijfje citroen of sinaasappel. In de versie van hetzelfde recept bij de Italiaanse delicatessenwinkel Eataly staat erbij dat je zacht roert. De volgorde prosecco, limoncello, bruiswater komt van Villa Massa, een limoncellomaker uit Sorrento.

3-2-1 of 3-1-1: welke verhouding neem je?

Bij de Aperol Spritz is er een recept van de International Bartenders Association (IBA). Op die pagina staan Campari, Cynar en Select als andere versies. Limoncello wordt er niet genoemd. Voor de limoncello spritz ga je daarom uit van de makers, en die geven elk een andere verhouding.

Het verschil zit in de limoncello: 60 ml tegen 30 ml. In het glas van Pallini is een derde limoncello, in dat van Villa Massa een vijfde. Meer limoncello betekent meer suiker en meer alcohol in je glas.

• 3-2-1 kies je als de citroen en het zoet voorop mogen staan.
• 3-1-1 kies je als je minder suiker en minder alcohol in je glas wilt. Het kneepje citroensap van Villa Massa voegt zuur toe.
• Twijfel je, begin dan met 30 ml limoncello. Bijschenken kan altijd.

Hoeveel alcohol zit er in een limoncello spritz?

Limoncello is ruim twee keer zo sterk als Aperol: 26 tot 30% tegen 11%. Dat merk je in de som. Hier de 3-2-1 met limoncello van 26% en prosecco van 11%, het minimum uit het productievoorschrift van Prosecco DOC.

1. Prosecco: 90 ml × 0,11 = 9,9 ml pure alcohol.
2. Limoncello: 60 ml × 0,26 = 15,6 ml pure alcohol.
3. Bruiswater: 30 ml × 0 = 0 ml.
4. Samen: 9,9 + 15,6 = 25,5 ml pure alcohol op 180 ml, dus 14,2%.
5. In gram: 25,5 ml × 0,789 = 20,1 gram alcohol.
6. Standaardglazen: 20,1 ÷ 10 = 2,0.

Een standaardglas bevat volgens het Trimbos-instituut ongeveer 10 gram alcohol. De VAD hanteert in België dezelfde maat. Eén limoncello spritz volgens 3-2-1 telt dus als twee glazen. Staat er op je prosecco 12%, dan wordt het 26,4 ml pure alcohol en 14,7%.

Dezelfde som met de andere verhouding en met sterkere flessen:

• De verhouding telt zwaarder dan het merk. Van 3-2-1 naar 3-1-1 scheelt 6 tot 7 gram alcohol per glas. Van een fles van 26% naar een fles van 30% scheelt in de 3-2-1 1,9 gram.
• Elke versie is sterker dan een Aperol Spritz. Ook het recept van Villa Massa komt op 14 tot 15 gram, tegen 13 gram voor de Aperol Spritz. Die som staat in hoeveel alcohol er in een Aperol Spritz zit.
• Smeltend ijs verlaagt het percentage, de grammen blijven. Met een aanname van 30 ml smeltwater wordt het 25,5 ÷ 210 = 12,1%. In je glas zit nog steeds 20,1 gram alcohol.

Wat is limoncello?

Limoncello is een citroenlikeur uit Zuid-Italië. De schil van de citroen trekt in alcohol tot de olie eruit is. Daarna gaan er suiker en water bij. De ingrediëntenlijst van Pallini bij de Nederlandse slijter Gall & Gall laat dat zien: water, alcohol, suiker, een infusie van citroenschil, natuurlijk aroma en de kleurstof E102.

De percentages van Pallini, Villa Massa en Limoncello di Capri komen van de productpagina’s bij Gall & Gall, dat van Luxardo van de maker zelf. Wikipedia noemt ongeveer 30% als gebruikelijk, met een marge van 3 procentpunten. Kijk op je eigen fles en vul dat getal in de som in.

Suiker. Voor de Europese regels is limoncello een likeur. Verordening 2019/787 eist voor een likeur minstens 15% alcohol en in de regel minstens 100 gram suiker per liter. In 60 ml limoncello zit dus minstens 6 gram suiker, in 30 ml minstens 3 gram. Dat is de wettelijke ondergrens, het echte getal kan hoger liggen.

Herkomst. Volgens Federvini, de Italiaanse brancheorganisatie van wijn- en likeurproducenten, ontstond limoncello begin twintigste eeuw in een klein pension op Capri. Volgens dezelfde bron begon Massimo Canale in 1988 een kleine ambachtelijke productie en liet hij het merk registreren. Sorrento en Amalfi hebben hun eigen verhalen over de oorsprong.

Drinken. Traditioneel is limoncello een digestief: je drinkt hem gekoeld na het eten. In een spritz schuift hij naar voren, naar het moment vóór het eten. Meer daarover in wat een aperitief is.

Welke prosecco en welk bruiswater gebruik je?

Prosecco. Beide makers schrijven prosecco voor. De limoncello brengt de suiker al mee, dus kijk naar de aanduiding op het etiket. In 90 ml brut zit hooguit 1,1 gram suiker, in extra dry hooguit 1,5 gram en in dry hooguit 2,9 gram. Dry is bij mousserende wijn de zoetste van de drie. De hele schaal staat in wat brut, extra dry en dry betekenen.

Cava. Heb je geen prosecco in huis, dan kan cava ook. De regels voor cava staan 10,8 tot 12,8% alcohol toe, dus de som verandert weinig. Wat er in smaak en prijs anders is, lees je in cava of prosecco.

Bruiswater. Pallini noemt bruisend water, Villa Massa sodawater. Bruisend mineraalwater uit de supermarkt voldoet. Tonic is iets anders: dat geeft een ander drankje, de limoncello tonic verderop.

Welk glas, hoeveel ijs en welke garnering?

Glas. Beide makers gebruiken een wijnglas, Pallini een groot. Er moet 180 ml drank in, plus het ijs. Maten en soorten staan in welk glas je voor een spritz kiest.

IJs. Pallini vult het glas met ijs. Villa Massa noemt 3 tot 4 grote ijsblokken.

Garnering. Bij Pallini een schijfje citroen of sinaasappel. Bij Villa Massa een schijfje citroen en twee blaadjes basilicum. Voor de basilicum geeft Villa Massa een aanwijzing: spoel de blaadjes af en kneus ze licht, dan komt de geur vrij.

Limoncello tonic en andere cocktails met limoncello

De limoncello tonic is de spritz zonder wijn. Villa Massa noemt hem Villa Massa & Tonica en geeft 1 deel limoncello op 3 delen tonic.

• 50 ml limoncello (1 deel)
• 150 ml tonic (3 delen)
• 2 tot 3 grote ijsblokken en een paar blaadjes basilicum

1. Doe het ijs in een wijnglas.
2. Schenk de limoncello erin en daarna de tonic.
3. Leg de gekneusde basilicum erbij en roer om.

De milliliters zijn onze invulling van de verhouding. De som: 50 ml × 0,30 = 15 ml pure alcohol op 200 ml, dus 7,5%. Dat is 15 × 0,789 = 11,8 gram alcohol. Met limoncello van 26% is het 13 ml, 6,5% en 10,3 gram. Een limoncello tonic bevat daarmee ongeveer half zoveel alcohol als de 3-2-1 met prosecco. Luxardo raadt zijn limoncello ook zo aan: op ijs met soda of tonic, als aperitief.

Andere cocktails die de makers en Gall & Gall bij limoncello noemen: de sgroppino, de Limoncello Fizz, de Limoncello Sour, de Limoncello Martini en de Amalfi Mule.

Hoeveel flessen heb je nodig?

Voor meer glazen vermenigvuldig je het recept. De tabel gaat uit van de 3-2-1.

Acht glazen vragen 720 ml prosecco. Dat past in één fles van 75 cl. Limoncello zit in flessen van 50 of 70 cl. Een fles van 50 cl is goed voor 500 ÷ 60 = 8 glazen, met 20 ml over. Een fles van 70 cl is goed voor 700 ÷ 60 = 11 glazen. Met de 30 ml van Villa Massa haal je het dubbele uit de fles: 16 glazen uit 50 cl en 23 uit 70 cl. Bij Gall & Gall stonden flessen limoncello van 50 en 70 cl op 5 oktober 2026 voor ongeveer 15 tot 25 euro.

Kan het ook zonder alcohol?

Ja. Pallini verkoopt naast de limoncello van 26% een fles zonder alcohol, Limonzero. Die meng je met alcoholvrije bubbels. Het blijft een zoet drankje. Het recept, de flessen die er te koop zijn en de suiker per glas staan in alcoholvrije limoncello en de limoncello spritz 0.0. Moet je nog rijden, dan is dat de versie om te kiezen.

Limoncello spritz of Aperol Spritz?

De opbouw is gelijk: prosecco, een likeur, bruiswater, ijs. De fles maakt het verschil.

Het recept met Aperol staat in Aperol Spritz maken. Zoek je iets bitterders of iets met vlierbloesem, kijk dan in het overzicht van alle soorten spritz.