Virgin pornstar martini: het recept in de verhouding 6-1-1

Een virgin pornstar martini maak je in de verhouding 6-1-1: 90 ml passievrucht (50 ml puree en 40 ml sap), 15 ml vanillesiroop en 15 ml limoensap, geschud met ijs. Ernaast zet je een glaasje van 50 ml alcoholvrije bubbels. Het is het officiële IBA-recept zonder de 50 ml vanillewodka, de 20 ml passievruchtlikeur en de 50 ml champagne. Daarmee laat je 22 gram alcohol weg, ruim twee standaardglazen.

Inhoud

1. Het recept voor één glas en voor vier
2. Wat vervangt de alcoholvrije versie?
3. Hoeveel alcohol laat je weg?
4. Waar zit ongemerkt toch alcohol in?
5. Hoe serveer je de bubbels ernaast?
6. Puree, sap of verse passievrucht?
7. Met of zonder eiwit?
8. Waar komt de pornstar martini vandaan?

Het recept voor één glas en voor vier

1. Zet het cocktailglas en het kleine glas voor de bubbels koud.
2. Doe de puree, het sap, de vanillesiroop en het limoensap in een shaker vol ijsblokjes.
3. Schud tot de buitenkant van de shaker beslaat.
4. Schenk door de zeef van de shaker en een fijn zeefje in het koude glas. De IBA noemt dat dubbel zeven.
5. Leg een halve passievrucht op het drankje, met het vruchtvlees naar boven.
6. Schenk 50 ml koude alcoholvrije bubbels in het kleine glas en zet dat ernaast.

Voor vier glazen schud je in twee keer, met telkens de helft van de hoeveelheden. De verhouding is omgerekend uit het IBA-recept: in de shaker zit net als in het origineel 120 ml. De 15 ml vanillesiroop en de 15 ml limoensap komen uit de versie van Difford’s Guide, een Brits naslagwerk voor cocktails. Vind je hem te zuur, neem dan 10 ml limoensap en 45 ml passievruchtsap. Meer recepten met dezelfde techniek staan in het overzicht van mocktails.

Wat vervangt de alcoholvrije versie?

De International Bartenders Association (IBA) houdt de officiële cocktaillijst bij. De pornstar martini staat daar in de categorie New Era. Dit is het recept, met ernaast wat ervoor in de plaats komt.

De wodka en de likeur zijn samen 70 ml. Sap, siroop en limoensap zijn samen ook 70 ml. Het glas raakt dus even vol.

Hoeveel alcohol laat je weg?

De som volgt het IBA-recept. Voor de percentages zijn bekende flessen genomen: Absolut Vanilia (38%), dat de maker zelf de basis voor een pornstar martini noemt, Passoã (17% in Nederland), de likeur in het recept van Difford’s Guide, en champagne van rond de 12%.

1. Vanillewodka: 50 ml × 0,38 = 19,0 ml pure alcohol.
2. Passievruchtlikeur: 20 ml × 0,17 = 3,4 ml.
3. Champagne ernaast: 50 ml × 0,12 = 6,0 ml.
4. Samen: 19,0 + 3,4 + 6,0 = 28,4 ml pure alcohol.
5. In gram: 28,4 × 0,789 = 22,4 gram.
6. Standaardglazen: 22,4 ÷ 10 = 2,2.

Een standaardglas bevat volgens het Trimbos-instituut ongeveer 10 gram alcohol, en de VAD rekent in België met dezelfde 10 gram. Eén pornstar martini met het glaasje erbij telt dus voor ruim twee glazen. Zonder de champagne blijft er 22,4 ml over, dat is 17,7 gram. Difford’s Guide komt voor zijn eigen, iets grotere versie op minstens 26,6 gram. Hoe het percentage van champagne zelf in elkaar zit, lees je in hoeveel alcohol er in champagne zit.

Waar zit ongemerkt toch alcohol in?

Bij deze cocktail gaat het om drie ingrediënten die in twee soorten bestaan. Het woord op het etiket maakt het verschil: likeur en extract tegenover siroop en suiker.

Vanille-extract is de valkuil. In de Verenigde Staten moet vanille-extract volgens de voedselwet minstens 35% alcohol bevatten. Dr. Oetker schrijft dat de meeste fabrikanten vanille-extract op alcoholische basis aanbieden. Reken je met die 35% en een theelepel van 5 ml, dan krijg je dit:

1. Alcohol: 5 ml × 0,35 = 1,75 ml pure alcohol.
2. Volume: 120 + 5 = 125 ml.
3. Percentage: 1,75 ÷ 125 = 0,014, dus 1,4%.

Dat is ruim boven de 0,5% waarboven een drank volgens de Nederlandse Alcoholwet alcoholhoudend is. Er zijn ook extracten waar geen alcohol in de ingrediëntenlijst staat. Op het flesje Bourbon vanille-extract van Dr. Oetker bij Albert Heijn staan alleen invertsuikerstroop, glucosestroop, water en vanille-extract. Lees dus de ingrediëntenlijst. Vanillesiroop en vanillesuiker worden doorgaans zonder alcohol gemaakt.

Ook alcoholvrij is een rekbaar woord. Volgens het Voedingscentrum kan in alcoholvrije wijn tot 0,5% alcohol zitten, en geldt dat maximum ook voor alcoholvrije gedistilleerde dranken. De Druglijn van de VAD schrijft dat 0,0% in België staat voor dranken die geen alcohol bevatten. Het Voedingscentrum adviseert wie zwanger is of wil worden om alleen 0,0% te drinken en op het etiket te kijken of dat er staat. Wat het woord mocktail precies dekt, lees je in wat een mocktail is.

Hoe serveer je de bubbels ernaast?

De IBA schrijft 50 ml champagne voor, geserveerd in een apart glaasje. Difford’s Guide noemt het glaasje optioneel en schenkt het in een gekoeld shotglas naast de cocktail. Zonder alcohol neem je alcoholvrije bubbels. Die mogen geen champagne heten, ook niet met “alcoholvrije” ervoor. Waarom dat zo is en wat er te koop is, staat in het artikel over alcoholvrije bubbels.

• Hoeveel flessen: 750 ml ÷ 50 ml = 15 glaasjes uit één fles. Voor vier glazen heb je 200 ml nodig.
• Hoeveel alcohol: staat er 0,0% op de fles, dan nul. Wijn die als gedealcoholiseerd wordt verkocht, mag in de EU tot 0,5% bevatten. In 50 ml is dat 50 × 0,005 = 0,25 ml alcohol, omgerekend 0,2 gram.
• Ernaast of erin: Gall & Gall giet in zijn alcoholvrije recept 30 ml alcoholvrije mousserende wijn over de cocktail. De IBA en Difford’s Guide houden de bubbels apart.

De IBA vraagt om een groot, gekoeld cocktailglas. De Nederlandse recepten noemen een martiniglas. Een coupe kan ook: dat is het brede, ondiepe glas uit het artikel over champagneglazen.

Puree, sap of verse passievrucht?

De bronnen kiezen elk iets anders. De IBA gebruikt 50 ml puree. Difford’s Guide neemt anderhalve verse passievrucht per glas. De Nederlandse alcoholvrije recepten werken met sap: Gall & Gall met 60 ml, Cocktailicious met 45 ml. Het recept hierboven combineert puree en sap, zodat het volume van het origineel klopt.

Passievruchtsiroop is iets anders dan puree. De siroop van Monin bestaat volgens de productpagina bij Gall & Gall voor 36% uit vruchtensap, waarvan 10% passievruchtensap, en suiker staat vooraan in de ingrediëntenlijst. Gebruik je die, dan komt hij in de plaats van een deel van de vanillesiroop. De puree blijft.

Met of zonder eiwit?

In het IBA-recept zit geen eiwit. Gall & Gall (één eiwit) en Cocktailicious (een half eiwit) voegen het in hun alcoholvrije versie toe voor een schuimlaag. Cocktailicious noemt aquafaba als alternatief. Dat is het vocht uit een blik kikkererwten. Het officiële recept komt zonder.

Waar komt de pornstar martini vandaan?

De cocktail is bedacht door de Londense barman Douglas Ankrah, voor de kaart van The Townhouse in de wijk Knightsbridge. Over het jaar zijn de bronnen het niet eens: Difford’s Guide noemt 2002, het cocktailmagazine Punch 2003. Volgens Difford’s Guide heette hij eerst Maverick Martini, naar een nachtclub in Kaapstad waar Ankrah vaak kwam. Punch noemt de cocktail met het glaasje champagne ernaast de vaste presentatie en laat Ankrah zeggen dat gasten denken dat ze twee drankjes in één krijgen.

Uit hetzelfde glas drink je de alcoholvrije espresso martini. Blijf je liever bij tropisch fruit, dan past de alcoholvrije piña colada erbij.